Haar in de Stentor

Een eigenaardig verschijnsel, waar ook in 'Onze taal' al eens over geschreven is, is het gebruik van het bezittelijk voornaamwoord 'haar' bij verwijzing naar een niet-vrouwelijke (fysiek of grammaticaal) "bezitter". Tussen grammaticaal vrouwelijk en mannelijk wordt, als het geen personen betreft, in het Nederlands eigenlijk geen onderscheid meer gemaakt. Bij een woord als 'gezondheid' denkt vrijwel niemand er nog aan dat het een grammaticaal vrouwelijk woord is, of bij 'dag' dat het grammaticaal mannelijk is.
En 'woord' zelf is grammaticaal onzijdig. Dát weten we in het algemeen nog wel, want we gebruiken correct het lidwoord 'het': we zeggen niet 'de woord' maar 'het woord'.
Zo zeggen we ook 'het gemeentebestuur', daarmee aangevend dat gemeentebestuur een grammaticaal onzijdig woord is. Bij 'de regering' lijken we ook wel te weten dat het een vrouwelijk woord is, immers men spreekt, bijvoorbeeld, van "de regering en haar beleidsvoornemens". Vooral in de pers en in zekere tv-programma's doet men dat. Als gewoon taalgebruiker kun je nog begrijpen dat - naar analogie - iets minder ontwikkelde journalisten dan schrijven over "het kabinet en haar begrotingsplannen", hoewel dat natuurlijk niet correct is. 'Kabinet' is immers - dat zien we aan het lidwoord 'het' - een onzijdig woord.



uit de Stentor van 30 maart 2005, regiopagina "Veluwe" 


Het gebruik van 'haar' als verwijzing naar 'het gemeentebestuur' valt echter niet te begrijpen, net zo min trouwens als bij 'het college' zoals in de zinsneden "Maar de vraag is wel hoe doorzichtig het gemeentebestuur van Harderwijk omgaat met haar besluiten" en "Het college stelt in haar antwoord op de vragen van (..)". Helemaal eigenaardig wordt het als de schrijver van het hierboven afgebeelde stukje schrijft: "(..) dat het gemeentebestuur de regels (..) heeft omzeild. En dat ze dat bewust heeft gedaan." Meneer Dijkstra, waarom schrijft u dat zo?
En, nu ik toch bezig ben, wat te denken van deze passage: "(..)draait het college om de hete brij heen. En dat is dat er geen enkele rechtsgrond was (..)". Het is 'de brij', niet 'het brij', dus zou het ook niet 'En dat is' moeten zijn, maar 'En die is'. En als je zorgvuldig en nauwkeurig leest, en dat is toch de bedoeling van krantenartikelen, valt op dat meneer Dijkstra hier een bijzonder stylistisch hoogstandje laat zien. Maar misschien verwijst 'dat' naar iets anders dan de brij, maar heb ik dat niet in de gaten.
Overigens, meneer Dijkstra, heeft u natuurlijk wel volledig gelijk als u meent dat wat het gemeentebestuur van Harderwijk hier heeft gedaan absoluut niet door de beugel kan: een vergunning verlenen die volgens de regels niet verleend kan worden, en dan het verlenen van de vergunning maar niet publiceren om te voorkomen dat er bezwaar gemaakt wordt!